به بهانه سالروز تولد سیمین بهبهانی

گفتگوی بابک صحرایی با سیمین بهبهانی با خوانندگی همایون شجریان را در تریبون هنر بشنوید

این گفتگو در آخرین ماه های حیات سیمین بهبهانی انجام شده است

تریبون هنر: بابک صحرایی _ چندین ماه قبل از پرواز ابدی بانو سیمین بهبهانی گفتگویی با هم داشتیم. سیمین بهبهانی از معدود چهره‌های برجسته زن در تاریخ ادبیات ایران است. شاعری که تمام عمر قلبش برای سرزمینش طپید و مرور شعرش به نوعی مرور تاریخ معاصر ایران است. مروری همراه با تحلیل معضلات و دردهای جامعه و مردم و از این منظر می‌شود سیمین بهبهانی را در شعر ایران چهره منحصر به فردی دانست. در کنار ارزش‌های شعری او به خصوص فتح قله‌های تازه در غزل و کشف و ابداع اوزان عروضی تازه و مطبوع، هیچکدام از شاعران زن در تاریخ ادبیات ایران به اندازه سیمین بهبهانی در شعر خود به دردهای جامعه و معضلات زندگی اجتماعی مردم و این سرزمین نپرداخته‌اند.

نکته مهم دیگر اقبالی است که جامعه نسبت به شعر سیمین بهبهانی در تمام سال‌های عمر این شاعر نشان داد تا جایی که بر خلاف بسیاری از هم نسلانش، شعرش پیوند بسیار خوبی با موسیقی نیز پیدا می‌کند و توجه ویژه نسل جوان را نیز بر می‌انگیزد. اجرای برخی از شعرهای سیمین بهبهانی توسط همایون شجریان و استقبال استثنایی جامعه و به خصوص نسل جوان از این قطعات اتفاق مثبت و مهمی در موسیقی سال‌های اخیر بود. آگاهی و دانش همایون شجریان در زمینه شعر و ادبیات و اجرای توانمندش به همراه موسیقی خوب این قطعات باعث اثبات این حقیقت شد که مردم همیشه به اثر درخشان و متفکرانه‌ای که معیارهای روز را به همراه دارد توجه ویژه‌ای نشان می‌دهند. منظورم از معیارهای روز تبعیت از جریان‌های کاذب بازار موسیقی و سطحی نگری مخاطب نیست. منظور توجه به زیبایی و انسجام شعر و موسیقی و اجرای توانمند و زیباست که نمونه بسیار خوبش همین اجرای اشعار سیمین بهبهانی توسط همایون شجریان است و بانو سیمین بهبهانی نیز در روز گفتگو درباره این اتفاق شادمانی عمیقی را ابراز داشت و معتقد بود هنر و توانایی همایون شجریان باعث شده شعرش به دل نسل جوانی بنشیند که شاید مخاطب و پیگیر شعر او نبوده‌اند و همایون باعث ایجاد این پیوند شده است.

این فایل صوتی را به عنوان یادگاری منتشر می‌کنیم تا لحظه‌هایی از صدای سیمین بهبهانی در آخرین ماه‌های حیاتش برای این سرزمین به یادگار بماند.همچنین از نیکان عزیز نیز که با پالایش صدا و ساخت قطعاتی پیانویی برای این گفتگو باعث زیبا‌تر شدن حال و هوای این گفتگو شد نیز تشکر می‌کنم.»
بخش‌هایی از این گفت‌وگو که در فایل صوتی می‌شنوید را اینجا بخوانید:

– من فکر می‌کنم اگر روزی بفهمم که دیگر نمی‌توانم شعر بگویم، آن روز، روز پایان حیات من است. من اگر شعر نگویم می‌میرم. شعر مونس من است و مرحم درد‌هایم. شعر راهنمای زندگی من و پناهگاه تلخی‌هایم است. اگر بلایی سرم بیاید به شعر پناه می‌برم. ممکن است روزی ذهن من فرسوده شود و نتوانم شعر بگویم. در آن روز، با اینکه زنده‌ام، اما احساس زندگی نمی‌کنم

– شعرهای من بازتاب اتفاق‌هایی است که در ایران روی داده، هرچند بیان ساده و مستقیم مسایل تاریخی نیستند و به طور مستقیم به موضوع اشاره ندارند. شاید ذکر خاطره‌ای مناسب باشد. چند سال پیش در یکی از دانشگاه‌های آمریکا دعوت بودم. از من خواستند تا در مورد وقایع سه دهه اخیر صحبت کنم. احساس کردم این موضوع برایم دشوار است، چون هیچ کتاب و منبعی در دسترسم نبود. ناگهان متوجه شدم که قسمت اعظم شعرهای من، درباره اتفاق‌های مهمی بوده که در وطنم روی داده است. بنابراین از روی شعر‌ها متن سخنرانی‌ام را نوشتم و ۳-۲ خط از شعر را هم درج کردم تا حسم را نسبت به آن اتفاق شرح دهم. احساس کردم که من این وقایع تاریخی را نه به صورت متن تاریخی، که با قلبم و احساسم نوشته بودم. البته هیچ ادعایی ندارم و این شعر‌ها از عهده من برآمده است و زمانه درباره‌اش قضاوت می‌کند.»

– عنوان «نیمای غزل» را دوست دارم. خود نیما هم من را خیلی دوست داشت و به من محبت می‌کرد. ۱۹ -۲۰ سال داشتم که مسابقه‌ای گذاشته بودند برای صلح. سعید نفیسی و نیما اعضای هیات داوران آن مسابقه بودند. من خودم را به آن مسابقه رساندم و توقع داشتم که برنده شوم. اما برنده‌ها کسان دیگری بودند. بغض گلویم را گرفته بود و می‌خواستم گریه کنم. گوشه‌ای نشسته بودم که نیما بالای سرم آمد. دید حالم خیلی خراب است. رو کرد و به سعید نفیسی گفت که نمایشنامه‌ای برای این مسابقه فرستاده شده یا نه. او هم گفت که نمایشنامه‌ای فرستاده نشده و نتیجه آن شد که من بابت شعرم که البته حالتی روایی داشت، برنده بخش نمایشنامه شدم. جایزه ستاره‌ای ۶ پر بود که روبانی آبی داشت. تا مدت‌ها آن را داشتم.

 

گفتگوی بابک صحرایی با سیمین بهبهانی با خوانندگی همایون شجریان را در اینجا بشنوید

طراحی کاور از بهرنگ نامداری

 

simin bebahani & babak sahraee & homayoun shajarian

 

سیمین بهبهانی و بابک صحرایی

مطالب مرتبط




شما هم یک دیدگاه ارسال کنید
 

نام




یادداشت آرشیو

  • آن سوی ابرها
    فیلم تازه مجید مجیدی
    نگاهی به آن سوی ابرها
    محصول مشترک ایران و هنر

    تریبون هنر: فیلم تازه مجید مجیدی داستان خواهر و برادری است که مدتی از هم دور بوده‌اند اما ماجرایی تازه، دوباره سرنوشت آنها را به هم گره می‌زند. این فیلم در ستایش عشق و زندگی و تنوع روابط انسانی است. نکته‌ها: – مجید مجیدی دو سال بعد از پروژه‌ی عظیم […]

  • بدون تاریخ بدون امضا
    به بهانه اکران "بدون تاریخ،بدون امضاء"
    قصّه ای که دیدن و شنیدنش واجب است
    یادداشت سیدمحمد کاظمی

    تریبون هنر _ سیدمحمد کاظمی: در میان انبوهی از فیلم های بی قصّه یا بد قصّه که به عقیده ی بسیاری از کارشناسان، لطمه ی اصلی را به سینما وارد می کنند، فیلم وحیدجلیلوند را باید بارها تحسین کرد و به هر انسانی توصیه کرد که برای تماشای این اثر […]

  • عبدالجواد موسوی
    یادداشت سید عبدالجواد موسوی
    درهیچ کجای دنیا منتقدان فیلم را بی‌شرف و بی‌غیرت خطاب نمی کنند
    دست از سر هنر و سیاست و دین مردم‌ بردارید

    تریبون هنر _ سید عبدالجواد موسوی: فایده‌ای ندارد. هر چه قدر هم درباره دوقطبی‌سازی و مضراتش بگوییم فایده‌ای ندارد. عده‌ای نان و هویت‌شان را در این دوقطبی‌سازی‌های مضحک و چندش‌آور می‌بینند و اصلا هم برای‌شان مهم نیست از دل این دوقطبی‌سازی‌ها ممکن است چه فجایع هولناکی سر بر آورند. اختلاف […]

  • ابراهیم حاتمی کیا تریبون هنر
    یادداشت محمد قوچانی درباره ابراهیم حاتمی کیا
    بیش از عقل معاش، عقل معاد دارد
    سیاست را می‌فهمد اما سیاست را دوست ندارد

    تریبون هنر _ محمد قوچانی: ابراهیم حاتمی‌کیا مثل هر ایرانی دیگری این روزها با این پرسش روبه‌رو است که اصلاح‌طلب است یا اصولگرا؟ میانه‌رو است یا تندرو؟ با اپوزیسیون یا از حاکمیت؟ مدافع دولت است یا منتقد آن؟ این پرسش‌ها البته در میان عامه مردم خریداری ندارد. به جز نهایتا […]

  • ابراهیم حاتمی کیا
    یادداشت عبدالرضا منجزی درباره ابراهیم حاتمی کیا
    او منزلت طرفداران انقلاب را هم پایین آورده
    مرور حاتمی کیا؛ از همراهی آوینی تا ناسزا به کیارستمی و فرهادی

    تریبون هنر _ عبدالرضامنجزی: بعضی از ادم ها هر چه در سایه باشند ،مقبول ترند.محبوب ترند. گاهی دورماندگی ادم را دست نیافتنی و، پرراز و رمز می کند.مثل هوارد هیوز.مثل وارن بیتی.حتی مثل شمیم بهار منتقد خودمان که در دورافتادگی اش ،صاحب منزلت و اعتباری شده، حتی بت گروهی هم […]