احسان بیرق‌دار، آهنگساز فیلم سینمایی زاپاس که این روزها روی پرده سینمای کشور است درباره همکاری با برزو نیک‌نژاد در این پروژه اظهار کرد: مثل خیلی از پروژه‌ها من آشنایی نسبی با آقای نیک نژاد داشتم که همین آشنایی سبب همکاری مشترک ما شد. دوستان در بخش تولید نیز سعی کردند فیلم به جشنواره سال گذشته فیلم فجر برسد و تقریبا ۱۰ روز قبل از شروع جشنواره فیلم به دست من رسید که پس از دیدن آن به صورت فشرده کار آهنگسازی را آغاز کردم که خدا را شکر توانستیم فیلم را به جشنواره برسانیم. البته با وجود زمان اندکی که در اختیار داشتم این اتفاق افتاد و امیدوارم مورد رضایت واقع شده باشد.

بیرق‌دار درباره تفاوت آهنگسازی برای فیلم و دیگر شاخه‌های آهنگسازی توضیح داد: موسیقی متن فیلم سینمایی «زاپاس» با بقیه موسیقی‌هایی که شنیده می‌شود، تفاوت بسیار دارد. موسیقی متن فیلم باید در خدمت و در راستای روند فیلم باشد و به همین دلیل دست آهنگساز در ساخت موسیقی متن چندان باز نیست چون موظف است در راستای مضامین فیلم حرکت کند و آهنگ را کاملا در خدمت اهداف و سمت‌و‌سوی تاثیرگذاری فیلم بسازد.

این آهنگساز در گفتگو با دیباچه درباره ویژگی‌های یک موسیقی متن خوب برای یک فیلم نیز گفت: موسیقی متنی برای یک فیلم خوب و مناسب است که مخاطب در حال دیدن فیلم متوجه آهنگ متن نباشد و در حقیقت آن موسیقی سبب دور شدن مخاطب از داستان فیلم نشود. موسیقی متن در یک فیلم، گاهی خیلی زیبا و دارای استاندردهای موجود است، حتی احساسات شما را در برخی از موارد بر انگیخته می‌کند اما متاسفانه گاهی ربطی به روند ماجرا ندارد یا در فیلم بیشتر از خود فیلم خودنمایی می‌کند. این موسیقی متن را نمی‌توان موسیقی متنی خوب و در خدمت سینما دانست.

او در ادامه افزود: به طور کلی سینما، تئاتر و اپرا هنرهایی هستند که از یک مجموعه کامل هنری تشکیل شده‌اند. یعنی سینما، تئاتر و اپرا بدون موسیقی فعالیت‌شان معنایی ندارد، این موضوع دقیقا مثل رنگ در تصویر است که روی مخاطب تاثیر مستقیم می‌گذارد. موسیقی متن باید در خدمت ژانر فیلم باشد، مثلا فیلمی در ژانر اکشن موسیقی متنش نمی‌تواند کمیک باشد و برعکس!

آهنگساز فیلم «زاپاس» درخصوص سبک آهنگسازی فیلم «زاپاس» خاطرنشان کرد: به نظر من فیلم «زاپاس» برخلاف چیزی که از دور دیده می‌شود، یک فیلم اجتماعی متفکرانه است شخص برزو نیک‌نژاد هم همین طرز فکر را دارد و هنگامی که پیش من آمد گفت که من نمی‌خواهم فیلم را یک فیلم کمدی یا محلی ببینیم. یعنی نمی‌خواهیم بگوییم این‌جا یک منطقه از شمال کشور است که من بروم سراغ موسیقی‌های محلی آن منطقه و از سازهای محلی استفاده کنم.

او اضافه کرد: ما از آن ابتدا نگاهمان به فیلم نگاهی جهان شمول‌تر بوده است، یعنی سکانس آخر را یک مدینه فاضله می‌دیدیم. به همین دلیل سراغ یک موسیقی بین‌الملی رفتم و از سازهای محلی استفاده نکردم تا جغرافیا در موسیقی متن معنایی نداشته باشد. و چون نخواستیم طنزموسیقی از بین برود، سعی کردیم از آواهای انسانی که در این فیلم نقش ساز را برعهده گرفته‌اند، کمک بگیریم.

احسان بیرق‌دار با اشاره به دشواری‌های آهنگسازی در شرایط فوری و اضطراری تاکید کرد: همه شغل‌ها سختی‌های خاص خودشان را دارند، اما وقتی با عشق انجام شوند سختی تبدیل به لذت می‌شوند. ساخت موسیقی متن برای من بسیار لذت‌بخش است چون عاشق کارم هستم. ممکن است ما ۲۴ ساعت مداوم سر کار باشیم یا شب‌ها نخوابیم و… اما من اسم اینها را سختی نمی‌گذارم و از تک تک این ثانیه‌ها نهایت لذت را می‌برم.

گفت‌و‌گو: محدثه برهانی

تاریخ انتشار :۲ مرداد ۱۳۹۵

زاپاس

برزو نیک نژاد