تریبون هنر: در شرایطی که پخش آنلاین فیلم – تئاترهای ایرانی بیش از ۲۰ روز است در پیچ و خم صدور مجوز گیر کرده، پخش آنلاین نمایش «فرانکشتاین» محصول «تئاتر ملی لندن» در مدتی کوتاه بیش از سه و نیم میلیون باردید شد.

از زمانی که شیوع ویروس کرونا سالن‌های تئاتر دنیا را به تعطیلی کشاند، برخی کمپانی‌های بزرگ تئاتری به فکر فراهم کردن امکانی ویژه برای مخاطبانِ در قرنطینه‌ی خود افتادند. تئاتر ملی لندن یکی از کمپانی‌های مشهور تئاتری دنیاست که برهمین اساس تصمیم گرفت آرشیو تصویری خود را به صورت رایگان و در مدتی محدود برای علاقه‌مندانش در سراسر دنیا باز کند و به این ترتیب چند نمایشی را که فیلمبرداری شده بودند در یوتیوب به عنوان نمایش خانگی «تئاتر ملی لندن» عرضه کرد.

البته آنچه تئاتر ملی لندن ارائه کرده با آنچه ما تاکنون در ایران به عنوان فیلم – تئاتر شناخته‌ایم بسیار تفاوت دارد و فیلمبرداری حرفه‌ای از نمایش‌ها تماشای تئاتری را که در سالن حضور ندارید، به شکلی دیگر لذت‌بخش می‌کند. با این حال خیلی‌ها معتقدند فیلم – تئاتر با “تئاتر” به آن مفهومی که تماشاگر، نمایشی را در سالن و روی صحنه ببیند فرق دارد و نباید آن را جدی گرفت یا اصلا به اسم تئاتر تلقی کرد، در صورتی که به نظر می‌رسد این محصول، برای کمپانی‌های بزرگ به منبعی خاص برای جذب مخاطب و همین طور سود مالی تبدیل شده است.

نمایش «فرانکشتاین» که از اولین آثار معرفی شده تئاتر ملی لندن برای پخش آنلاین رایگان در یوتیوب بود، اقتباس شده از رمانی به همین نام به نویسندگی مری شلی (Mary Shelley) است که سال ۱۸۱۸ نوشته شده بود و نیک دیر (Nick Dear) (دارنده جایزه بفتا) نمایشنامه «فرانکشتاین» را بر اساس آن رمان نوشته است.

اولین اجرای این نمایش سال ۲۰۱۱ به کارگردانی دنی بویل (Danny Boyle) با بازی بندیکت کامبربچ (Benedict Cumberbatch) و جانی لی میلر (Jonny Lee Miller) در لندن روی صحنه رفت. این دو بازیگر ایفاگر دو نقش اصلی نمایش بودند که در یک نسخه‌ی دیگر نقش‌های خود را جابجا کرده و این عدد ۳.۵ میلیون بار تماشای آنلاین این نمایش، مربوط به هر دو نسخه است.

در همان سال ۲۰۱۱ و در میانه‌های اجرای «فرانکشتاین» فیلمبرداری از نمایش به عنوان یکی از برنامه‌ریزی‌های جانبی تئاتر ملی لندن انجام شد تا این محصول بعد از مدتی، روی پره سینما برای مخاطب جهانی نمایش داده شود. به این ترتیب سال ۲۰۱۲ و در سه ماه محدود نسخه‌ی تصویری فرانکشتاین روی پرده رفت که البته این اکران تئاتری در سال‌های ۲۰۱۳ و ۲۰۱۴ هم خیلی محدودتر تکرار شد که در نهایت حدود ۸۰۰ هزار نفر آن را در “سینما” توانستند تماشا کنند.

حالا در سال ۲۰۲۰ تئاتر ملی لندن این دو نسخه‌ی تصویری را پس از همه‌گیری کرونا در قالب پخش خانگی به مخاطبانش ارائه کرد که با استقبال میلیونی روبرو شد و علاقه‌مندان ایرانی هم فرصت مغتنمی برای دیدن این اثر و نیز چند نمایش دیگر این کمپانی پیدا کرده‌اند.

در آخر اینکه این مطلب علاوه بر اشاره به اهمیت و جذابیت فیلم – تئاتر در صورت توجه به کیفیت و ساختار آن، بویژه در موقعیت فعلی، قصد یاداوری این را هم دارد که، از دوم اردیبهشت امسال تا الان، فیلم – تئاتر «رویای یک شب نیمه تابستان» به کارگردانی مصطفی کوشکی معطل یک مجوز است تا فقط برای چند روز پخش آنلاین داشته باشد. البته بجز این نمایش کارگردان‌های چند تئاتر دیگر هم متقاضی پخش انلاین فیلم – تئاتر خود هستند، اما همه در مسیر مجوز و تایید گرفتن بین وزارت فرهنگ و ارشاد اسامی و سازمان تنظیم مقررات صوت و تصویر فراگیر در فضای مجازی (ساترا) مانده‌اند و آخرین پیگیری ایسنا نشان می‌دهد که گرچه دست‌اندرکاران سامانه‌ای که قرار بود این نمایش‌ها را پخش کند، پیگیری‌های لازم را انجام داده‌اند ولی فعلا خبر خاصی نیست!

تاریخ انتشار :۲۵ اردیبهشت ۱۳۹۹