دلائل دوبله مجدد بعضی از فیلم های خارجی قدیمی: از اسپارتاکوس تا پدرخوانده
تریبون هنر: دلایل دوبله مجدد فیلم های خارجی موضوع جالبی است که ذهن خیلی ها از علاقه مندان به دوله را درگیر کرده. اینکه چرا بعضی فیلم ها دوبار و یا بیشتر دوبله شده اند دلایل مختلفی دارد. این مقاله توضیحی برای این مساله است.
دوبله مجدد می تواند به معنی تغییر گویندگان هم نباشد و فیلمی با حفظ همان کادر قبلی دوباره دوبله شود.
دلایل دوبله مجدد فیلم ها
۱- در اوایل شکل گیری جریان دوبله در ایران، فیلم ها در ایتالیا به فارسی دوبله می شدند. در آن دوران صدای دوبلورها تقریباً یکنواخت بود. عده ای عقیده دارند بهترین دوبله ایران در ایتالیا بوده .باید گفت این نظر صحیح نیست. اوج دوبله ایران در دهه ۴۰ و ۵۰ است. به هرحال بعد از اینکه دوبله در ایران جا افتاد در سال های بعد نیاز بود تعدادی از این فیلم ها مجددا دوبله شوند. فیلم هایی که آثار مهمی بودند و قرار بود دوباره نمایش داده شوند. بعضی از این فیلم ها تاریخ مجدد نمایش شان با تاریخ دوبله اولیه خیلی فاصله داشت. بنابراین به جای گرفتن نوار اصلی دوبله در ایتالیا فیلم ها دوباره دوبله شدند. در اکثر اوقات دوبله دوم به لحاظ تنوع صدا و شیک بودن و به دل نشستن بهتر از اولی بود. مثل آسیابان عشوه گر و تاراس بولبا
۲- تعدادی از آثاری که در استودیو مولن روژ دوبله شده بودند دوباره در استودیو دماوند دوبله شدند. مثل ده فرمان. علت این کار هم این بود که مثلا کپی نو و یا نسخه ۷۰ میلی متری یم فیلم در دسترس قرار می گرفت، به دلیل این که در آن زمان امکان صداگذاری نبود و صداها اکثراً اپتیک بودند و نه مگنت، فیلم ها برای نمایش مجدد، دوباره دوبله می شدند. مثل فرار بزرگ
۳- بعد از انقلاب با آمدن ویدیو نیاز به دوبله فیلم محددا به وجود آمد. در آن دوران که نمایش فیلم خارجی کم شده بود کسی به فکر این نبود که برود ببیند کدام فیلم کجا دوبله شده، آیا صدای ریل استودیویی دارد یا ندارد. موجود است یا نیست. ۳۵ است یا نیست. بنابراین فیلم مورد نظر دوباره دوبله می شد. مثل سرتو بدزد رفیق، راز کیهان، دور از اجتماع خشمگین، شبکه و …
۴- بعد از انقلاب به علت نبود نمایش فیلم خارجی اکثر دفاتر سینمایی سری به انبارهایشان زدند.به این ترتیب متوجه شدند از بعضی فیلم ها کپی نو و تازه ای با زبان اصلی دارند. بنابراین دوباره همان فیلم را دوبله کردند. مثل آتش بر فراز تله مارک
۵- با آمدن تلویزیون به نمایش فیلم و دوبله آنها نیاز شد. به همین خاطر تعدادی از آثار سینمایی دوباره دوبله شدند. مثل اپارتاکوس، ال سید، روکو و برادرانش در قبل از انقلاب و در بعد از انقلاب آثاری مثل جاسوسان ، دایره سرخ ، بازرس و …
۶- دوستان که بحث تبری شدن رو می دانند …. بنابراین با از بین رفتن کپی های ۳۵ چنانچه کپی نو وتازه ای می آمد دوباره فیلم دوبله می شد
۷- بعضی فیلمها انقدر در سینماها، بخصوص در شهرستان ها نمایش داده می شدند که کپی ۳۵ آن ها از بین می رفت. چون فیلم پرفروش بود سفارش کپی نو می دادند و دوباره دوبله می کردند. مثل هفت تیرکش آریزونا
۸- بعضی فیلم ها بنا به شرایطی دوبله خوبی نمی شدند و یا در شرایطی مثل اعتصاب دوبله می شدند. بنابراین بعد از بازگشت شرایط عادی دوباره دوبله شدند مثل ارتباط فرانسوی قسمت دوم
۹- بعضی فیلم ها با توجه به شرایط سانسور دوباره دوبله می شدند. چه قبل از انقلاب و چه بعد از انقلاب. مثل لورنس عربستان که قبل از انقلاب دوبار دوبله شد و یک بار هم بعد از انقلاب و یا گرگهای دریا که بعد از انقلاب دوبار دوبله شد و این مورد بدین معنی است که دوبله اولی نمایش عمومی نداشته
۱۰- بعد از انقلاب به علت ممنوع الکار بودن دوبلورها ، فیلم دوباره دوبله می شد مثل سه پدرخوانده و بیست هزار فرسنگ زیر دریا که دومی با صدای کاملی هیچوقت به نمایش نرسید و از اولی نسخه ای از دوبله دومش با صدای ایرج دوستدار در فیلمخانه موجود است و یا اسلحه بزرگ و آدمکش
۱۱- بعضی فیلم ها به خاطر نوع گویش و دیالوگ دوبار دوبله شدند مثل فیلم دانتون. این فیلم یک بار به نثر و یک بار به نظم دوبله شد
۱۲- بعد از انقلاب که تعداد کانال ها در این چند ساله زیاد شد شبکه ها بدون هماهنگی با یکدیگر و فقط جهت رقابت فیلم مشابهی را دوبله و با هم نمایش دادند. مثل ماموریت غیر ممکن ۳، انجمن غیرعادی ها و …
۱۳- با زیاد شدن موسسات فرهنگی هنری نیز فیلمی که در یک موسسه دوبله شده بود، در تلویزیون هم دوبله می شد مثل افسانه ۱۹۰۰
۱۴- با افتتاح موسسه رسانه تصویری این موسسه اقدام به دوبله مجدد تعدادی از آثار قدیمی سینما کرد مثل دره انتقام، نوری بر فراز هفت دریا ،مک مسترها ، آوای وحش، جاسوس سه جانبه و ….
۱۵- در اوایل انقلاب تعدای از فیلمها برای اینکه پروانه نمایش بگیرند دوباره دوبله شدند که در تعدادی از انها حتی به لحاظ تصویری در فیلم دست بردند. مثل دلال باشی و بازگشت گرگ سرگردان که اولی مخلوطی از فیلم دلال باشی و تعطیلی بزرگ بود و دومی مخلوطی از سه قسمت و یا سه سری از مجموعه فیلم های گرگ سرگردان بود که با نام عبور از رودخانه استکس پروانه نمایش گرفت.
در پایان گالری زیبایی از پوستر فیلم های خارجی قدیمی را در تریبون هنر ببینید
تاریخ انتشار :۱ خرداد ۱۴۰۰
