تریبون هنر: قطب الدین صادقی در نشست تخصصی حقوق تئاتر گفت: کل بودجه دولتی تئاتر در یک سال برابر با ساخت یک فیلم سینمایی است.
به گزارش تریبون هنر، اولین جلسه از سلسله نشست‌های تخصصی حقوق تئاتر، شامگاه شنبه ۱۷ تیر در سالن جوانمرد خانه تئاتر برگزار شد.

قطب‌الدین صادقی به عنوان اولین سخنران این برنامه گفت: مشکل اصلی ما از دیرباز تاکنون، رابطه یک‌سویه هنر با دولت است. از سوی دیگر، مشکل اصلی ما قبل از سیاسی بودن، اقتصادی است چون رابطه مردم با قدرت، دوسویه نیست.

قطب الدین صادقی، بازیگر، نویسنده، مدرس و کارگردان تئاتر با تشریح آسیب‌های جامعه‌ای که درآمد تولیدی ندارد، افزود: هرگاه کل بودجه کشوری به صورت یکباره همچون از راه فروش نفت، به دستش بیاید، رانت‌خواری اتفاق می‌افتد و اشکال اساسی‌ این است که درآمد آن جامعه از عرق جبین و تولید نیست در حالیکه در اروپا مردم به دلیل پرداخت مالیات، دولت را جوابگو می‌کنند ولی ما مالیات نمی‌دهیم و چشم‌مان به دست دولت است. بنابراین نمی‌توانیم دولت را به پاسخگویی واداریم.

این پژوهشگر حوزه هنر با تشریح مناسبات فئودالیته، به تفاوت آن با ساختار سیاسی ایران پرداخت و بیان کرد: در حال حاضر همه شهرهای ما دست‌شان به دولت دراز است و رابطه ما با دولت یک‌سویه است. حتی الان که بحث خصوصی‌سازی در ایران مطرح شده، این خصوصی‌سازی به شکل فاجعه‌ای در جریان است.

این مدرس تئاتر با تقسیم‌بندی سانسور به سه دسته اصلی، از سانسور اقتصادی به عنوان اولین دسته یاد کرد و توضیح داد: در شکل اول، دولت با ندادن بودجه، سانسور می‌کند. در حال حاضر فرهنگ و هنر نیم درصد بودجه کل مجلس را در اختیار دارد که ۸۴ درصد آن را سازمان‌های موازی وزارت ارشاد می‌گیرند که بابت هزینه‌کرد این بودجه پاسخگو نیستند.

قطب الدین صادقی با تشریح چگونگی توزیع بودجه فرهنگ و هنر در وزارت ارشاد، سهم تئاتر را رقمی معادل ۴۰ میلیارد تومان دانست که به گفته او، رقمی فاجعه و در حد هزینه ساخت یک فیلم سینمایی است.

او در ادامه آماری از تعداد دانش‌آموختگان و فعالان تئاتر در کل ایران ارایه کرد و افزود: در سراسر ایران ۲۵۰ هنرمند فعال داریم که پیش از کرونا از مجموع تحصیل‌کردگان دانشگاهی ما، ۱۸ هزار و ۷۰۰ نفر فعال بوده‌اند در حالیکه بقیه آنان هم عمرشان را برای تئاتر گذاشته‌اند، درس آن را خوانده‌اند ولی آیا آینده‌ای دارند؟

صادقی با اشاره به سانسور اقتصادی در امریکا، میزان فروش آثار هنری را در این نوع از سانسور موثر دانست و ابراز تاسف کرد که «این اتفاق در ایران هم در حال وقوع است».

او نوع دوم سانسور را مدیریتی دانست و تصریح کرد: اساس مدیریت فرهنگی و هنری ما بر اساس وفاداری است و نه تخصص و حال آنکه در تمام جهان مدیران تئاتر کارگردانان صاحب‌سبک و دارای تشخص هستند که برای تصمیم‌هایشان استقلال دارند.

قانون‌گذاری با قاعده‌گذاری متفاوت است. بر اساس قانون، کسی جز مجلس حق قانون‌گذاری ندارد ولی گاه مصوبات را به عنوان قانون تلقی می‌کنند. به عنوان نمونه، چرا کارگردان پیش از اجرا، باید تعهد بدهد؟! این غیرقانونی است.

قطب الدین صادقی از «سانسور عملی» به عنوان نوع سوم سانسور یاد کرد و گفت: در این نوع سانسور، در مراحل متن، تمرین و حین اجرا، کسانی اظهارنظر می‌کنند بدون اینکه به ضرورت‌های اجرایی و خلاقیت آن هنرمند توجهی داشته باشند در حالی که اساس خلاقیت، تخیل، ابداع و آزادی است.

او افزود: در اروپا هنرمند بر اساس قرارداد، کار می‌کنند. هنرمندان‌شان کارت سندیکا دارند و بدون آن، قراردادی با آنان بسته نمی‌شود ولی با همان قراداد، زندگی‌شان تأمین است.

صادقی در پایان سخنان خود گفت: هر انسانی در جامعه، حقوقی دارد و وظایفی. همان گونه که موظفیم کارمان را بدرستی انجام دهیم، حقوقی چون آزادی هم داریم ولی ما بیشتر وظیفه داریم و کمتر حقوق و این تناقض بزرگی است.

در صفحه اینستاگرام تریبون هنر با ما همراه باشید

تاریخ انتشار :۱۸ تیر ۱۴۰۲

داوران جشنواره تئاتر فجر: از ایرج راد و قطب الدین صادقی تا امیرکاوه آهنین جان و فریبا کوثری

به کارگردانی محمدحسین لطیفی

قطب الدین صادقی بازیگر و مشاور سریال «سنجر» شد