تریبون هنر: قرار بود آنتونی کوئین به جای بهروز وثوقی در داش آکل مسعود کیمیایی بازی کند. این خبر شاید در ابتدا عجیب و دور از تصور باشد. اما حقیقت دارد.
پس از موفقیت چشمگیر «قیصر» (۱۳۴۸) و «رضا موتوری» (۱۳۴۹)، مسعود کیمیایی تصمیم گرفت «داش‌آکل» را بر اساس داستان ماندگار صادق هدایت بسازد.

موفقیت دو فیلم قبلی، شرایطی فراهم کرد تا این پروژه با بودجه و امکاناتی فراتر از بسیاری از فیلم‌های آن دوران وارد مرحله تولید شود.

آنتونی کوئین، انتخاب اول «داش‌آکل» بود

موفقیت خیره‌کننده قیصر و رضا موتوری باعث شد شرایط تولید «داش‌آکل» متفاوت باشد. این بار بودجه بیشتری برای فیلم در نظر گرفته شد و مسعود کیمیایی تصمیم گرفت اقتباس از داستان صادق هدایت را با استانداردی بالاتر بسازد.

به همین دلیل، مذاکره‌ای با آنتونی کوئین انجام شد و او نیز برای بازی در نقش داش‌آکل موافقت اولیه خود را اعلام کرده بود.

اما همه‌چیز تغییر کرد…

در ادامه، شرایط سرمایه‌گذاری فیلم تغییر کرد و پروژه با حضور آنتونی کوئین متوقف شد.

مسعود کیمیایی تصمیم گرفت «داش‌آکل» را با یک بازیگر ایرانی بسازد و ابتدا به عباس جوانمرد، از مهم‌ترین بازیگران تئاتر آن سال‌ها، فکر کرد.

اما در نهایت، این نقش به بهروز وثوقی رسید؛ بازیگری که پس از موفقیت «قیصر» و «رضا موتوری» مشتاق بود یکی از متفاوت‌ترین نقش‌های کارنامه‌اش را بازی کند.

روایت بهمن مفید از «داش‌آکل»

بهمن مفید درباره روزهای پیش از تولید فیلم می‌گفت:

«قرار بود آنتونی کوئین نقش داش‌آکل را بازی کند و حتی دستمزدش را هم گرفته بود. بعد از منتفی شدن این پروژه، او در فیلم «کاروان‌ها» بازی کرد.»

«من خودم را برای بازی مقابل آنتونی کوئین آماده کرده بودم. وقتی بازیگر عوض شد و بهروز وثوقی آمد، من هم در نوع بازی‌ام تغییراتی ایجاد کردم.»

این روایت را بهمن مفید در گفت‌وگو با بابک صحرایی در ماهنامه هفت‌نگاه (۱۳۹۲) بیان کرده است.

سرنوشت، انتخاب درستی کرد…

در نهایت، نقش داش‌آکل به بهروز وثوقی رسید؛ انتخابی که یکی از ماندگارترین نقش‌آفرینی‌های تاریخ سینمای ایران را رقم زد.

کارگردانی الهام‌بخش مسعود کیمیایی، بازی خیره‌کننده بهروز وثوقی و بهمن مفید، و موسیقی جاودانه اسفندیار منفردزاده، «داش‌آکل» را به یکی از کلاسیک‌ترین و ماندگارترین آثار تاریخ سینمای ایران تبدیل کرد.

سرنوشت، آن‌ها را کنار هم نشاند…

چند سال بعد، سرنوشت اتفاق دیگری را رقم زد.

بهروز وثوقی و آنتونی کوئین که قرار بود در «داش‌آکل» هم‌بازی شوند، سرانجام در سال ۱۳۵۶ در فیلم مشترک ایران و آمریکا، «کاروان‌ها»، در کنار یکدیگر مقابل دوربین رفتند.

به این ترتیب، رویایی که در «داش‌آکل» ناتمام مانده بود، چند سال بعد در فیلمی دیگر به حقیقت پیوست.

تقاطعی که سال‌ها بعد کامل شد…

سرنوشت، رویایی را که در «داش‌آکل» ناتمام مانده بود، چند سال بعد در «کاروان‌ها» به حقیقت رساند.

شاید اگر آنتونی کوئین نقش داش‌آکل را بازی می‌کرد، امروز با فیلمی متفاوت روبه‌رو بودیم؛ اما انتخاب بهروز وثوقی، یکی از ماندگارترین شخصیت‌های تاریخ سینمای ایران را خلق کرد.

در صفحه اینستاگرام تریبون هنر با ما همراه باشید

تاریخ انتشار :۱۶ تیر ۱۴۰۵

مسعود کیمیایی به سوگ خواهر نشست

پایان «عشق در انفرادی» به کارگردانی مسعود کیمیایی