احمد شاملو، بابک بیات و سکوت سرشار از ناگفته هاست
یادداشت بابک صحراییتریبون هنر: بابک صحرایی در سالروز درگذشت احمد شاملو نوشت:
بنا به سلیقه شخصی، آلبوم «سکوت سرشار از ناگفته هاست» را بهترین اثر در حوزه دکلمه و موسیقی ایران می دانم. احمد شاملو در ترجمه اشعار مارگوت بیگل در این مجموعه، کاری فراتر از برگردان فارسی اشعار انجام داده و دست به یک بازآفرینی درخشان زده به نوعی که ترجمه او از اصل شعر زیباتر شده.
مارگوت بیگل یک شاعر آلمانی متولد ۱۹۵۶ است که در جامعه ادبی این کشور جایگاه خاصی ندارد و شعرش دارای مرتبه ای در ادبیات آلمان نیست. شاملو که همیشه علاقه مند به ترجمه اشعار دیگران جهان بود، به سراغ برخی از اشعار این شاعر گمنام می رود و با ترجمه درخشانش شعر او را در حافظه جمعی ما ثبت می کند.
معمولا ترجمه یک اثر باعث می شود فرم زبانی آن اثر از بین برود و فقط محتوایش باقی بماند. در ترجمه معمولا بدیع لفظی زبان اصلی اثر، قابل بازآفرینی در زبان دومی که به آن ترجمه می شود نیست. مثلا «خیزید و خز آرید که هنگام خزان است» به هر زبانی که ترجمه شود واج آرایی اش قابل بازآفرینی نیست و از بین می رود. به همین خاطر است که بهترین ترجمه ها فقط نمایانگر بخشی از یبایی اثر اصلی هستند. شاملو اما در نرجمه اشعار مارگوت بیگل این قاعده را از بین برده و ترجمه از اصل اثر زیباتر شده.
در «سکوت …» موسیقی درخشان بابک بیات نیز به کمک ترجمه خوب و دکلمه همیشه زیبای شاملو آمده. بابک بیات می گفت: «صدای شاملو برایم حکم صدای ویلنسل را داشت» و تعریف می کرد که شاملو هم می گفته: «موسیقی «سکوت …» آداجیوی بابک بیات است. آداجیو به یکی از تمپوهای موسیقی گفته می شود که ریتمی آهسته و سنگین دارد. به عنوان مثال «آداجیو در سل مینور» نام یکی از قطعه های معروف دوره باروک است که برای سازهای زهی، ویونسل و ارگ نوشته شده و شاملو موسیقی «سکوت» بیات را هم مرتبه با این آثار می دانسته.
بابک بیات موسیقی «سکوت …» را بر اساس بخشی از موسیقی ای که برای فیلم شکار ساخته بود، می سازد. مثل همیشه هم نوازندگی پیانوی آندره آرزومانیان یکی از نقاط برجسته این موسیقی است.
در ادامه این قطعه را می توانید در تریبون هنر بشنوید
مطالب مرتبط:
مسعود کیمیایی فیلمنامه «احمد شاملو» را می سازد
در صفحه اینستاگرام تریبون هنر با ما همراه باشید
تاریخ انتشار :۲ مرداد ۱۴۰۲
