تریبون هنر: ناصر تقوایی در «شب هزار و یکم» بهرام بیضایی گفت: سینمای ایران شاید اولین هنر باشد که در سطح بین‌الملل شناخته شده است و امیدوارم نگاه منتقدانه در آن به شکلی رشد کند که عرصه زد و بند و تسویه حساب نباشد.

این فیلمساز پس از پایان نمایشنامه‌خوانی «شب هزارویکم» نوشته بهرام بیضایی که شامگاه پنجم دی‌ماه در سالن کنفرانس تئاترشهر برگزار شد، در سخنانی اظهار کرد: برخی آدم‌ها هستند که چند حرفه‌ای کار می‌کنند و بهرام بیضایی یکی از آن ها بود که هم در تئاتر و سینما فعالیت می‌کرد و هم خوب می‌نوشت و نمی‌دانم در عرصه هنر دیگر چه کارهایی مثل او باید انجام داد.

او با اشاره به اینکه بیضایی در همه زمینه‌ها کارهای خوبی را تولید کرده است، افزود: او از همان ابتدا شیفته تئاتر و بعد سینما بود و در نمایشنامه‌هایش خیال‌پردازی غریبی داشت. من اولین بار در آبادان و زمانی که برای اجرای یک نمایش به همراه عباس جوانمرد به این شهر سفر کرده بود، با او آشنا شدم که همان دیدار سرآغاز یک دوستی دیرینه شد.

تقوایی با بیان اینکه در یک دوره‌ای جنبشی از هنرهای مدرن آغاز شد، گفت: سینما از همه هنرها استقبال می‌کند و اصلا خالص نیست. سینما مثل یک جامعه می‌ماند که هنرهای دیگر به شکل تکنیکی در آن قابل استفاده هستند و در این بین بهرام نه فقط نمایشنامه‌های خوبی می‌نوشت بلکه باعث تحرکی هم در نمایشنامه‌نویسی ایران شد، هر چند متأسفانه ما تاریخ معاصر خود را خیلی عمیق نگاه نمی‌کنیم و گاهی برخی افراد قربانی یکسری روابط خصوصی فردی می‌شوند و به جای اینکه شناخته شوند گمراه‌کننده می‌شوند.

کارگردان فیلم «کاغذ بی‌خط» در ادامه با بیان اینکه در میان نسل او عده‌ای چند حرفه‌ای بودند و این ویژگی نسل آن‌ها را رشد داد، خاطر نشان کرد: هیچ کس مخترع چنین دوره و زمانه‌ای نیست چون به ضرورت پیش می‌آید، همان‌طور که نیما یوشیج پس از هزار سال شعر ایران را با زبان تازه‌ای عوض کرد و بعد یک نسل شاعر به قدرت شاعران دوره غزنوی پیدا شد.

این فیلمساز درباره نیما یوشیج گفت: این شاعر مرد جامعی بود که با کلیت ادب ایرانی آشنایی داشت و اگر سیروس طاهباز نبود ما نه نیما یوشیج را به درستی می‌شناختیم و نه آثار کاملی از او داشتیم.

ناصر تقوایی همچنین با اشاره به نقش منتقد در رشد هنرمندان ادامه داد: هرگاه در همه رشته‌های هنری منتقدان خوب و درشتی پیدا شدند هنرمندان بزرگی هم رشد کردند. سینمای ما با وجود اینکه شاید اولین هنر باشد که در سطح بین‌الملل شناخته شده است امیدوارم نگاه منتقدانه در آن رشد کند و عرصه زد و بند تسویه حساب نباشد چرا که نقد باید باعث رشد شود.

او گفت: سینمای ما امروز با پیدا کردن مسیر خود یک مدعی محسوب می‌شود و دیگر نسل فیلم‌های بد و سردستی در ایران از بین رفته است. این موضوع رشد سلیقه اجتماع را نشان می‌دهد و البته اگر از آن نوع فیلم‌ها هم در سینمای ما پیدا شود استثنا هستند. امروز سینمای ما جای شعر را گرفته و توانسته موفق باشد.

کارگردان «ای ایران» اظهار کرد: نسل ما و افرادی مثل من، کیمیایی، مهرجویی و حاتمی ناگهان پیدا نشدیم. هر کسی کار خود و راه خود را پیدا کرد و شاید سازمان‌های دولتی این روزها باید این نقش را ایفا کنند تا راه را برای استعدادها باز کنند. ما در سال‌هایی به تولید بالای ۱۰۰ فیلم رسیدیم و وقتی تعداد سازنده زیاد می‌شود تعدادی هنرمند شاخص هم معرفی می‌شود، اما ببینید یکی مثل بهرام بیضایی یا فرهادی پس از سال‌ها پیدا شدند. دقت کنید که بین نسل بیضایی و فرهادی چقدر فاصله است.

تقوایی گفت: ما از آنجا که ادبیات خوبی داشتیم در سینما هم شاهد رشد بودیم و من اگر بودجه‌اش را داشتم ساخت فیلمی از نیما (یوشیج) را به مسابقه می‌گذاشتم. با این حال امیدوارم روزی فیلمسازان ما فیلمی از این شاعر بسازند.

در این مراسم گلاب آدینه، شیرین بینا،احمد مسجد جامعی، بهزاد فراهانی و پیمان شریعتی مدیر تئاتر شهر هم حضور داشتند که گلاب آدینه‌ی هم درباره‌ی حضورش در آثار بهرام بیضایی سخنانی را مطرح کرد.

تاریخ انتشار :۶ دی ۱۳۹۵

منوچهر فرید؛ وداع با بازیگری از نسل طلایی سینمای ایران

تئاتر دیگر یک انتخاب نیست؛ ضرورتی برای بقاست

بیانیه خانه تئاتر با یادی از بهرام بیضایی